ラテン語の代名詞と代名形容詞(2):前方照応

スポンサーリンク

代名形容詞の続きです。ここでは前方照応代名形容詞 anaphoric pronominal adjectiveを見ます。難しそうに聞こえますが前出の言葉を受ける代名詞です。

彼はその手を挙げた。

という場合の「その」はつまり「彼の」ということになります。所有代名形容詞を使うと所有の概念が強く出てしまうのは日本語も同様だと思います。「彼の手」とわざわざいう所有を強調する必要の無い場合にはこの代名詞を使います。

ラテン語の代名詞と代名形容詞(1):人称

is, ea, id

前出の単語や句を指し「それ」に近い意味を持ちます。代名形容詞として使われる場合は英語やフランス語では定冠詞として訳されます。

男性 女性 中性
単 主 is ea id
呼 – – –
対 eum eam id
属 ejus ejus ejus
与 ei ei ei
奪 eo ea eo
複 主 ii, ei eae ea
呼 – – –
対 eos eas ea
属 eorum earum eorum
与 eis, iis eis, iis eis, iis
奪 eis, iis eis, iis eis, iis

Deum agnoscis ex operibus ejus. 君は神をその業から認める

idem, eadem, idem

前出の単語や句をさし「同じそれ」という意味を持ちます。特に同一であるという意味をもたせたい場合に使われます。ID、アイデンティティ identityなどはこの言葉が由来です。

上記のisの後ろに-demをつけた形で、この接尾語は変化しません。

男性 女性 中性
単 主 īdem eadem idem
呼 – – –
対 eumdem eamdem idem
属 ejusdem ejusdem ejusdem
与 eīdem eīdem eīdem
奪 eōdem eādem eōdem
複 主 eīdem, iidem eaedem eadem
呼 – – –
対 eōsdem easdem eadem
属 eōrumdem eārumdem eōrumdem
与 iisdem, eisdem iisdem, eisdem iisdem, eisdem
奪 iisdem, eisdem iisdem, eisdem iisdem, eisdem

Ille dies acerbissimus fuit, qui idem tibi laetissimus. その日はとても辛いものとなったが、同じそれが君には最高の幸福となった。

eumdemやeamdemはそれぞれeundem、eandemと書かれることがあります。

ipse, ipsa, ipsum

「それ自身」を意味します。英語のhimselfやフランス語のlui-mêmeに相当します。

男性 女性 中性
単 主 ipse ipsa ipsum
呼 – – –
対 ipsum ipsam ipsum
属 ipsius ipsius ipsius
与 ipsī ipsī ipsī
奪 ipsō ipsā ipsō
複 主 ipsī ipsae ipsa
呼 – – –
対 ipsōs ipsās ipsa
属 ipsōrum ipsārum ipsōrum
与 ipsīs ipsīs ipsīs
奪 ipsīs ipsīs ipsīs

Res ipsa loquitur. 原因は自ら語る。

まれに上記idemと同じようにisに変化しない語尾-pseがついたものとして変化することがあります。この場合eumpse、eampseのように変化します。

ラテン語の代名詞と代名形容詞(3):指示

スポンサーリンク

シェアする

  • このエントリーをはてなブックマークに追加

フォローする

%d人のブロガーが「いいね」をつけました。